Nierproblemen bij hond en kat

De gemiddelde dierenbezitter gaat niet met een gezond dier naar de dierenarts. En soms is dat jammer. Nierproblemen zijn een goed voorbeeld van zo’n ‘geval van jammer’; de meeste dieren met nierfalen vertonen namelijk pas symptomen als de nieren al voor 70% zijn aangetast. Het is onmogelijk om nierproblemen te bestrijden. Maar het wel is het mogelijk om de klachten met medicatie/supplementen en aangepaste voeding dragelijk te houden voor het dier. De reguliere behandeling van nierproblemen is voornamelijk symptomatisch. De prognose van nierfalen blijft sterk afhankelijk van het tijdstip waarop het wordt ontdekt en wordt aangepakt. Supplementeren met natuurlijke (voedings)stoffen kan de kans op het ontstaan van nierproblemen verminderen. Maar kan ook helpen om bij bestaande nierproblemen, verder verval tegen te gaan. 

Symptomen van nierfalen

Een belangrijk signaal van nierfalen is dat het dier minder gaat eten. soms in combinatie met het uitscheiden van voedingsstoffen in de urine. Ook komt het voor dat het dier gaat braken. Al met al kan het dier behoorlijk afvallen. Andere symptomen zijn veel drinken en veel plassen. De vacht wordt dof en het dier ziet er minder fit uit. 

Haperende zuiveringsinstallatie

De nieren zijn de zuiveringsinstallatie van het bloed. Ongeveer een miljoen nefronen filteren het bloed en scheiden afvalstoffen uit via de urine. Het membraan van deze nefronen kan beschadigd raken, bijvoorbeeld door een te hoge bloeddruk. Hierdoor worden er stoffen uitgescheiden via de urine, die eigenlijk niet uitgescheiden mogen worden. Eiwitten zijn hier het belangrijkste voorbeeld van. Zoals eerder gezegd gaan dieren met nierproblemen pas symptomen vertonen als deze nefronen al voor zo’n 70% zijn aangetast. Dan is er al geen weg meer terug. Doordat de afvoer van afvalstoffen niet meer goed verloopt, zullen deze zich ophopen in het lichaam. Denk hierbij aan een stapeling van fosfor en ureum. Ook kan de vochtbalans in het lichaam, welke geregeld wordt door de nieren, door nierfalen verstoord raken. Het dier laat uitdrogingsverschijnselen zien.

Reguliere aanpak

Het belangrijkste doel van therapie is om de nieren zoveel mogelijk te ontlasten. Dit bereik je door de voeding aan te passen, het eiwitverlies via de nieren tegen te gaan, de afvoer van fosfaat te versnellen en de opname van fosfaat te beperken. Daarom is een speciaal dieet een goede keuze: voeding met een laag percentage eiwit en fosfor (veelal uit granen). Nog veel belangrijker is het om te kiezen voor kwalitatief hoogwaardige, goed opneembare eiwitten. Hiermee verminder je de vorming van afvalstoffen in het lichaam. Reguliere medicjnen - een poeder door het voer - zijn er op gericht rde opname van fosfaat te beperken. Daarnaast wordt er vaak gekozen voor bloeddrukverlagende medicijnen om de druk op de nieren te verlagen. Hierdoor zal de conditie van de nieren minder snel verslechteren. 

Visolie bij nierproblemen? Ja!

In visolie zit Omega-3. Het zijn met name de ontstekingsremmende en bloeddrukverlagende eigenschappen van de uit Omega-3 verkregen EPA en DHA, die visolie tot een therapeutisch product bij nierproblemen bij hond en kat maken.

De meeste nierdiëten richten zich er enkel op om het fosfor- en eiwitgehalte terug te dringen. Het belang van de juiste vetten - onverzadigd, niet de verzadigde vetten of transvetten - voor een gezonde nierfunctie wordt vaak vergeten. Een gezonde hond of kat heeft behoefte aan Omega-3 en Omega-6 in de juiste verhouding 4:1. In diervoeding (granen!) zit echter relatief te veel Omega-6. In de juiste verhouding aangeboden, heeft Omega-6 een gunstige uitwerking op het lichaam en werkt het ontstekingsremmend. Maar een teveel aan Omega-6 werkt juist ontstekingsbevorderend en is daarom niet goed. Zeker niet voor een dier met nierproblemen. Onderzoek heeft aangetoond dat Omega-3, verkregen uit visolie, een nierbeschermend effect heeft. Met name op de langere termijn. 

Hoe gaat Omega-3 verder verval van de nieren tegen?

Een van de belangrijkste uitwerkingen van Omega-3 op het lichaam is dat het de bloeddruk verlaagt. Dit komt doordat Omega-3 de celwanden in het lichaam versoepelt. Hierdoor treedt er verwijding op van de bloedvaten en neemt de bloeddruk af. Ook werkt Omega-3 bloedverdunnend. Het bloed kan gemakkelijker doorstromen en de druk op de nefronen neemt af. Hoe hoger de (bloed)druk op de nefronen, hoe sneller deze kapot gaan en hoe meer eiwitten ze doorlaten. Het verlagen van de bloeddruk heeft dan ook een beschermend effect op de nieren: het voorkomt verder verval. Daarnaast werkt Omega-3 sterk ontstekingsremmend. Hierdoor raken minder nefronen ontstoken en gaan ze minder snel verloren. Ook verlaagt Omega-3 de concentratie van triglyceriden in het bloed. Dit heeft het positieve effect dat cholesterolvorming wordt tegengegaan. 

Zuivere visolie

Kies niet zomaar voor een visolie, maar let op de kwaliteit. Helaas liggen de schappen in winkels vol met visolie die vervuild zijn met reststoffen als zware metalen en andere voor het lichaam belastende afvalstoffen. De vissen komen uit verontreinigd water en zijn onvoldoende gezuiverd. Voor dieren met een verminderde nierfunctie kan dit juist een extra belasting opleveren, in plaats van dat je met de Omega-3 een gunstig effect bewerkstelligt voor de nieren. De totoxwaarde op de verpakking is een belangrijke indicatie of je met visolie van goede kwaliteit te maken hebt. Hoe lager deze waarde, hoe zuiverder de visolie.

Kruiden met een positieve werking op nierproblemen

Berberis vulgaris (Zuurbes): wordt gebruikt bij prikkelingen en ontstekingen van het urogenitale kanaal, steenafdrijvend, diuretisch en urinezuurafdrijvend.
Betula alba (Berk): werkt vochtafdrijvend en stimuleert de nieren. Door het grotere urinevolume heeft het een gunstige invloed heeft in geval van een blaasontsteking omdat bacteriën gemakkelijker worden afgevoerd.
Cortex phellodendri: een Chinees kruid met de werking dat het hitte bestrijdt en toxines elimineert. 
Hydrastis canadensis (Canadese geelwortel): versterkt de slijmvliezen en werkt ontstekingsremmend.
Orthosiphonis stamineus (Kattensnor): ondersteunt de nierfunctie en zorgt voor een goede vochtbalans. Zorgt voor de urinaire secretie van stikstofhoudende verbindingen (urinezuur, ureum) en verwijdt de urineleiders, werkt ontkrampend en ontstekingsremmend. Zorgt voor toename van het urinevolume. Zorgt voor een gezond milieu in de blaas. 
Solidago virga aurea (Guldenroede): werkt diuretisch en gaat blaas- en nierstenen tegen. Werkt ontstekingsremmend en pijnstillend.
Uncaria tomentosa (Kattenklauw): werkt immuunversterkend. 
Uva Ursi (Berendruif): heeft een reinigende werking op de urinewegen.
Lespedeza sieboldi: Onderzoek heeft uitgewezen dat dit Chinese kruid de verlaging van het ureumgehalte in het bloed ondersteunt. Een eiwitarm dieet met kwalitatief hoogwaardig eiwit is daarbij natuurlijk een enorm extra steun. (Bron: Hond & Homeopathie, A. Westerhuis). 

Andere lichamelijke problemen door nierfalen

Met name katten krijgen als gevolg van nierfalen last van obstipatie. In dat geval kunnen zij goed ondersteunt worden met de vezels van Plantago ovata in combinatie met veel water. Katten zijn helaas wat moeilijk als het gaat om toedienen van medicatie of supplementen. Let er daarom op dat het eten- en drinkbakje zo wijd is dat de snorharen de kanten niet raken en het liefst op een verhoginkje staat. Als het gaat om ‘iets’ toe te dienen aan de kat' kun je hem het beste het zelf laten opeten. Zorgen dat het lauwwarm is en lekker ruikt helpt ook. Denk aan bijvoorbeeld kookvocht van vis/vlees/kip of de blikjes sondevoeding. 

Lees ook

Meer weten over visolie? Lees ook de blogs Nog meer bevestiging medicinale eigenschap visolie en Waar een scheutje olie niet allemaal goed voor is
 

Bron (Brown SA, et al. Beneficial effects of chronic administration of dietary omega-3 polyunsaturated fatty acids in dogs with renal insufficiency. J Lab Clin Med. 1998 May;131(5):447-55).